Ubezpieczamy duże, średnie i również mniejsze przedsiębiorstwa - OC, OCP, OCS, majątek, BI, CAR, D&O, flota

 

W ramach grupy CLIFF oferujemy również ubezpieczenia dla osób fizycznych - domy, mieszkania, pojazdy, życie

 

Współpracujemy ze wszystkimi zakładami ubezpieczeń na rynku

 

Zbieramy i porównanujemy oferty różnych zakładów ubezpieczeń 

 

Zawsze negocjujemy wysokość składki i warunki jakościowe

 

Skutecznie dochodzimy odszkodowań od zakładów ubezpieczeń - szkody osobowe i majątkowe

 

"Jakość pamięta się o wiele dłużej niż cenę."
Gucci

Baza wiedzy

Ubezpieczenie wystaw, ekspozycji i kolekcji podmiotów gospodarczych

Opublikowano:

Katarzyna Perczak

 

Gazeta Ubezpieczeniowa

 

wtorek, 14 września 2010

O tym, że uzyskanie na polskim rynku pełnej ochrony ubezpieczeniowej dzieł sztuki w prywatnej nieruchomości nie jest łatwe, przekonaliśmy się analizując w poprzednim odcinku treść o.w.u. domów, lokali mieszkalnych czy ruchomości domowych wybranych ubezpieczycieli. Natomiast przedmiotem niniejszego artykułu będzie analiza o.w.u. podmiotów gospodarczych i zainteresowanie ubezpieczycieli tym segmentem klientów – osobami pragnącymi ubezpieczyć dzieła sztuki.

Z przykrością należy stwierdzić, że zainteresowanie ubezpieczycieli podmiotami korporacyjnymi chcącymi ubezpieczyć dzieła sztuki nie jest większe aniżeli w segmencie klienta indywidualnego. 

Większość ubezpieczycieli już w treści ogólnych warunków ubezpieczenia mienia wyłącza z ochrony ubezpieczeniowej dzieła sztuki. Tak jest w przypadku: AVIVA TUO SA, COMPENSA TU SA, PZU SA, STU ERGO HESTIA SA, HDI-GERLING SA. 

INTERRISK SA dopuszcza ubezpieczenie dzieł sztuki, ale tylko na warunkach szczególnych. Podobnie TUiR ALLIANZ Polska SA w ogólnych warunkach ubezpieczenia przewiduje objęcie ochroną ubezpieczeniową dzieł sztuki, ale praktyka pokazuje, że wymaga to dodatkowych negocjacji. Ubezpieczyciel niechętnie przyjmuje do ubezpieczenia dzieła sztuki o znacznej wartości. Przy zgłaszaniu ich do ubezpieczenia wymaga posiadania dokumentacji potwierdzającej fakt i cenę nabycia dzieła sztuki. 

PZU SA w wyjątkowych sytuacjach wraz z ubezpieczeniem mienia spółek o wysokich sumach ubezpieczenia dopuszcza na szczególnych zasadach objęcie ochroną ubezpieczeniową dzieł sztuki o niewysokich wartościach jednostkowych. Wtedy jednakże ubezpieczyciel wprowadza do umowy szczególne warunki regulujące sposób naprawy szkody. 

W odniesieniu do mniejszych podmiotów gospodarczych, na przykład kancelarii notarialnych, PZU SA podobnie jak w przypadku podmiotów indywidualnych wymaga przedłożenia dokumentacji potwierdzającej fakt nabycia dzieła i jego wartość rynkową, co wiąże się z koniecznością powołania na koszt ubezpieczającego rzeczoznawcy w celu sporządzenia wyceny dzieła. 

TUiR WARTA SA, podobnie jak w przypadku ubezpieczenia dzieł sztuki w ramach ruchomości domowych specjalnych, tak i w przypadku ubezpieczenia dzieł sztuki podmiotów instytucjonalnych, przewiduje objęcie ochroną ubezpieczeniową dzieł sztuki w ramach ogólnych warunków ubezpieczenia mienia. W odróżnieniu od regulacji zawartych w ogólnych warunkach ubezpieczenia domów, w ogólnych warunkach ubezpieczenia dla podmiotów gospodarczych ubezpieczyciel niestety nie definiuje dzieła sztuki, ale określa, czemu powinna odpowiadać jego suma ubezpieczenia. Ubezpieczyciel wskazuje, że sumę ubezpieczenia ustala ubezpieczający w oparciu o wartość określoną przez rzeczoznawcę, wartość rynkową lub cenę zakupu potwierdzoną rachunkiem lub fakturą. Według takiej samej podstawy ustala się wysokość odszkodowania w przypadku ewentualnej szkody. 

Należy zauważyć, że w przypadku podmiotów instytucjonalnych, które to chcą ubezpieczyć własne dzieła sztuki, sprawa jest prostsza niż w przypadku gospodarstw domowych. Bowiem podmioty gospodarcze posiadają to mienie w swojej ewidencji księgowej, w której odnotowana jest wartość nabycia tych dzieł, na podstawie której można ustalić ich sumę ubezpieczenia. Oczywiście w przypadku szkody należy się wtedy liczyć z tym, że wypłacone odszkodowanie, które nie może przekroczyć sumy ubezpieczenia dzieła sztuki, może być znacznie niższe niż jego wartość rynkowa. Warty podkreślenia jest fakt, że TUiR WARTA SA w niektórych przypadkach dopuszcza również ubezpieczenie dzieł sztuki od wszystkich ryzyk, łącznie z ryzykiem szkód estetycznych. 

Bardzo interesującą ofertę ubezpieczenia dzieł sztuki posiada z kolei AXA TUiR SA. Ubezpieczyciel ten proponuje ich ochronę ubezpieczeniową opartą na bazie szczególnych warunków ubezpieczenia dedykowanych dla tego przedmiotu ubezpieczenia. 

Proponowany przez ubezpieczyciela zakres ochrony ubezpieczeniowej dzieł sztuki jest stosunkowo szeroki. Ochroną ubezpieczeniową objęte są fizyczne uszkodzenia, strata lub zniszczenie dzieł sztuki i/lub obiektów kolekcjonerskich na skutek zdarzenia o charakterze nagłym i niespodziewanym, niezależnym od woli ubezpieczonych podmiotów, powstałe w okresie ubezpieczenia oraz, co jest bardzo ciekawe, podczas transportów. 

Ubezpieczyciel warunkuje jednak ochronę ubezpieczenia podczas transportów od spełnienia określonych wymogów, przede wszystkim dotyczących sposobu opakowania dzieł, pojazdu, którym są przewożone, oraz w przypadku przewozów organizowanych przez zewnętrznych przewoźników – transport musi być powierzony spedytorom lub przewoźnikom wyspecjalizowanym lub wykwalifikowanym w przewozie dzieł sztuki. Ubezpieczyciel dopuszcza również ubezpieczenie dzieł sztuki podczas transportu lotniczego. 

Na uwagę zasługuje fakt, że powyższe warunki ubezpieczenia posiadają niewiele wyłączeń odpowiedzialności ubezpieczyciela. Niemniej jednak w przypadku ubezpieczenia dłuższej ekspozycji lub przechowywania dzieł należy zwrócić uwagę na wyłączenie szkód powstałych w wyniku świadomego i intencjonalnego oddziaływania na ubezpieczone rzeczy, takiego jak obróbka, czyszczenie, naprawa, restauracja i wykonywanie reprodukcji oraz oprawa i wyjęcie z ram. Wyłączenie oznacza, że szkody powstałe na przykład podczas konserwacji dzieł sztuki nie są objęte ochroną ubezpieczeniową. 

AXA obejmuje ochroną ubezpieczeniową dzieła sztuki i obiekty kolekcjonerskie wszelkiego rodzaju, będące własnością nie tylko ubezpieczającego, ale również osób trzecich. Ubezpieczyciel definiuje dzieło sztuki i określa je jako przedmiot, którego wartość określana jest głównie poprzez jego formę artystyczną lub właściwą rękodziełu artystycznemu albo poprzez sposób wytworzenia. 

Pewne dzieła sztuki AXA wyłącza z ochrony ubezpieczeniowej lub przyjmuje do ubezpieczenia po uzgodnieniu szczególnych warunków ubezpieczenia. Do takich obiektów należą na przykład instalacje multimedialne (instalacje dźwiękowe, świetlne, komputerowe, wideo), holografie i obiekty kinetyczne. Ta grupa dzieł sztuki, która notabene staje się coraz bardziej popularna, zapewne wyłączona jest z ochrony ubezpieczeniowej ze względu nie tylko na trudności oszacowania wysokości odszkodowania w przypadku szkody, ale również specyficznej dla tego rodzaju mienia (elektronicznego) grupie ryzyk jej zagrażających. Kolejne obiekty wyłączone z ochrony ubezpieczeniowej to rzeźby zewnętrzne i inne obiekty instalowane pod gołym niebem. 

Ubezpieczyciel profesjonalnie podchodzi również do sposobu określenia sumy ubezpieczenia dzieła sztuki, różnicując ją w zależności od podmiotu będącego ubezpieczającym (galeria, prywatni handlarze dziełami sztuki, muzea, hale wystawowe itp.) czy długości okresu ubezpieczenia dzieła sztuki. W szczególny sposób zostały również uregulowane warunki ustalenia wysokości odszkodowania. W przypadku zniszczenia lub zaginięcia mienia AXA wypłaca sumę ubezpieczenia dzieła, natomiast w przypadku uszkodzenia przedmiotu ubezpieczenia ubezpieczyciel zwraca koszty restauracji powiększone o ewentualne zmniejszenie wartości utrzymujące się po jego restauracji. Zakład ubezpieczeń indywidualnie podchodzi do szkody w parach, odpowiednikach, seriach i przedmiotach stanowiących części kompletów oraz kompozycjach plastycznych z różnych materiałów. 

Bardzo ciekawą kwestią uregulowaną w warunkach ubezpieczenia jest zapis dotyczący objęcia ochroną ubezpieczeniową falsyfikatu. Zgodnie z tym zapisem jeśli okaże się, że ubezpieczone dzieło jest falsyfikatem, za wartość ubezpieczeniową (sumę ubezpieczenia) uznaje się faktyczną wartość tego przedmiotu retroaktywnie od początku okresu ubezpieczenia. W takiej sytuacji ubezpieczyciel zwraca ubezpieczającemu nadpłaconą składkę. 

Przy okazji należy dodać, że fałszerstwo jest bardzo powszechne. Fałszowane jest wszystko: obrazy, grafiki, rysunki, rzeźby, wyroby rzemiosła artystycznego, stara broń. Podrabiane są dzieła dawnych mistrzów, ale także prace artystów anonimowych. Fałszowana jest nawet sztuka współczesna, a na rynku można spotkać nawet podróbki dzieł artystów żyjących. Fałszowane są też certyfikaty oryginalności i ekspertyzy1

Oprócz konieczności opracowania i dostosowania zapisów o.w.u. do specyfiki przedmiotu ubezpieczenia, jakim są dzieła sztuki, szerzące się fałszerstwo może być również powodem tak małego zainteresowania ubezpieczycieli na polskim rynku ubezpieczeniem dzieł sztuki oraz stawianiem licznych wymogów w zakresie posiadanej dokumentacji dzieł sztuki obejmowanych ochroną ubezpieczeniową. Kolejną barierą jest również trudność w oszacowaniu wartości powstałej ewentualnie szkody. 

Na odpowiednich warunkach ubezpieczenia dostosowanych do specyfiki przedmiotu ubezpieczenia, jakimi są dzieła sztuki, powinno najbardziej zależeć galeriom, domom aukcyjnym czy muzeom będącym w posiadaniu dzieł sztuki w szczególności osób trzecich. Tym podmiotom powinno być najłatwiej uzyskać wycenę dzieła sztuki wymaganą przez ubezpieczycieli, która nie tylko pozwoli na uzyskanie jego ochrony ubezpieczeniowej, ale również w przypadku szkody otrzymanie odszkodowania w adekwatnej wartości do utraconego czy uszkodzonego mienia. Powinny one nie tylko zadbać o ochronę ubezpieczeniową samych dzieł, ale również zadbać o umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej o odpowiedniej treści. Taka umowa ubezpieczenia powinna zawierać rozszerzenie odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkody powstałe w dziełach sztuki. 

Należy dodać, że uzyskanie tego typu ochrony ubezpieczeniowej odpowiedzialności cywilnej jest na polskim rynku bardzo trudne, a jeśli się uda ją otrzymać – to zazwyczaj z niskim limitem odpowiedzialności oraz wysokimi franszyzami redukcyjnymi.

Ze względu na wąską ofertę ubezpieczenia dzieł sztuki rodzimych ubezpieczycieli duża część podmiotów korzysta z oferty ubezpieczenia dzieł sztuki ubezpieczycieli niedziałających na polskim rynku. Jednak umowy te często posiadają wiele niekorzystnych zapisów, dlatego z baczną uwagą należy się przyjrzeć im przed zawarciem takiej umowy. 

Analizując zakres ubezpieczenia dzieł sztuki zgodny z ogólnymi lub szczególnymi warunkami ubezpieczenia rodzimych ubezpieczycieli, można wywnioskować, że ciekawą ofertę ubezpieczenia proponuje AXA TUiR SA. Można również się zastanowić nad ofertą TUiR WARTA SA proponowaną zarówno dla indywidualnego jak i korporacyjnego klienta. Warty podkreślenia jest fakt, że obydwa towarzystwa proponują ubezpieczenie dzieł sztuki na bazie ubezpieczenia od wszystkich ryzyk. 

Katarzyna Perczak
kierownik Działu Ubezpieczeń Majątkowych,
SAGA Brokers sp. z o.o.


1 Problematyka autentyczności dzieł sztuki na polskim rynku, publikacje, www.artinfo.pl

 

Wróć